เมืองลพบุรีในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์

สมเด็จพระนารายณ์ทรงใช้ลพบุรีเป็นราชธานีแห่งที่ ๒ ทรงใช้เป็นฐานที่มั่นป้องกันการคุกคามจู่โจมบุกเข้าถึงพระองค์ได้โดยง่ายของฝ่ายกบฎในอยุธยา และการบูรณะปฎิสังขรณ์ลพบุรีช่วยคลี่คลายทุกข์ในพระทัยอันเนื่องมาแต่การได้ราชสมบัติของพระองค์มากที่สุด ทรงโปรดประทับที่ลพบุรีปีละ ๘ เดือน แม้วาระสุดท้ายแห่งพระชนม์ชีพ ทรงเสด็จสวรรคตที่ลพบุรี